Het KCE Trials programma

KCE Trials is een financieringsprogramma voor niet-commerciële klinische studies, gefinancierd door de Belgische federale overheid. Deze studies behandelen onderzoeksvragen die over het algemeen niet door de industrie worden onderzocht, ondanks hun groot maatschappelijk belang. Zo zijn er weinig studies die twee behandelingen (bv twee chirurgische technieken) met elkaar vergelijken, of die het effect van reeds bestaande geneesmiddelen onderzoeken bij groepen die zelden in commerciële studies worden opgenomen, zoals kinderen of ouderen. Het KCE financiert pragmatische, vergelijkende en multicentrische studies.

Sinds begin 2020 steunt KCE Trials de inspanningen tegen de pandemie van het coronavirus door niet-commerciële klinische studies voor de behandeling van COVID-19 te selecteren en te financieren. 

Ondanks de beroering die de pandemie veroorzaakte en de gevolgen daarvan voor de lopende studies, is het KCE Trials programma erin geslaagd het aantal lopende studies dat het financiert, bijna te verdubbelen. Naast de 4 “COVID-19-studies” werden 10 nieuwe contracten getekend met Belgische en internationale studieteams. Dit brengt het totaal aantal lopende studies op 30. Bovendien werden de eerste drie rapporten met studieresultaten gepubliceerd.

     

De klinische studies van KCE Trials:

  • zijn niet-commercieel
  • zijn pragmatisch en praktijkgericht: anders dan bij de commerciële studies, krijgen de patiënten hun behandeling in ‘real life’ (in ziekenhuizen, in de huisartspraktijk, in WZC, enz.)
  • zijn vergelijkend: ze vergelijken de effectiviteit van reeds bestaande behandelingen, die nooit eerder rechtstreeks met elkaar werden vergeleken
  • kunnen met hun resultaten kostenbesparend zijn voor de ziekteverzekering
  • zijn niet beperkt tot geneesmiddelen of medische hulpmiddelen: ze kunnen ook aanpassingen van de levensstijl, psychotherapieën, diagnostische testen, chirurgische ingrepen…als onderwerp hebben
  • verzamelen data die die beschikbaar zijn voor onderzoek in het algemeen belang zodat o.a.gedetailleerde en onafhankelijke kosten-effectiviteitstudies kunnen worden uitgevoerd.

Het KCE is verantwoordelijk voor de selectie en de financiering van de klinische studies maar voert ze zelf niet uit. De verantwoordelijkheid voor de coördinatie en de uitvoering ervan wordt opgenomen door de onderzoeksteams van ziekenhuizen, universiteiten of niet-commerciële onderzoeksinstellingen.

Meer info: zie https://kce.fgov.be/nl/kce-trials

 

 

Totaal budget voor de COVID-19 studies

miljoen €

participerende patiënten

deelnemende ziekenhuizen in België

Vier COVID-19 studies

In het voorjaar van 2020 werd een fast-track rolling call gelanceerd om wetenschappers aan te moedigen oplossingen voor te stellen voor de vele problemen die COVID-19 stelt. Deze rolling call heeft geleid tot het opzetten van drie klinische studies in België en de financiering van de Belgische deelname aan een internationale studie (DisCoVeRy). De oproep zou eind 2020 aflopen, maar de termijn is verlengd tot april 2021 met een uitbreiding naar studies over vaccins.

 

  • COV-AID: Een prospectieve, gerandomiseerde open-label interventionele studie om de werkzaamheid van ontstekingsremmers anakinra, tocilizumab en siltuximab te testen bij COVID-19 patiënten met zuurstofnood en cytokine storm. De rekrutering voor deze studie is beëindigd; er namen 342 patiënten deel in 16 Belgische ziekenhuizen.
  • DAWN-Plasma: Gedoneerde antilichamen tegen nCoV bij gehospitaliseerde patiënten in Belgische ziekenhuizen. De rekrutering van de studie is afgelopen; er namen 489 patiënten deel in 21 ziekenhuizen. Het protocol werd gepubliceerd.
  • CONFIDENT: Een multicenter gerandomiseerde studie om de doeltreffendheid te beoordelen van een behandeling met CONvalescent plasma bij patiënten met invasieve COVID-19 en acuut respiratoir falen, die mechanisch worden beademd. Het protocol werd eveneens gepubliceerd.
  • DisCoVeRy: Multicentrische gerandomiseerde studie gecoördineerd door INSERM (Frankrijk): evaluatie van de werkzaamheid en veiligheid van behandelingen voor gehospitaliseerde patiënten met COVID-19.

Eerste gepubliceerde resultaten

In november 2020 zijn de resultaten van onze eerste drie afgeronde klinische studies gepubliceerd in internationale tijdschriften. De resultaten van een pilootstudie zijn eveneens beschikbaar.

report-icon

ELMO: Evidence-based beslissingsondersteuning voor het voorschrijven van laboratoriumtests in de huisartspraktijk. Resultaat: het gebruik van een elektronisch beslissingsondersteunend instrument dat in het medisch dossier van de patiënt is geïntegreerd, maakt het mogelijk het aantal voorschriften voor laboratoriumtests te verminderen, zonder het risico op verkeerde diagnoses te vergroten.

KCE-16012: Evaluatie van het gebruik van een meerlagig schuimverband met een siliconen kleeflaag voor het voorkomen van doorligwonden bij in het ziekenhuis opgenomen patiënten. Resultaat: de onderzochte verbanden verminderen de incidentie van decubitus van categorie 2 of hoger wanneer ze worden gebruikt als aanvulling op de gebruikelijke zorg. De resultaten laten een daling zien in de incidentie van decubitus ter hoogte van de stuit (heiligbeen).  

VINCA*: Vergelijking van het effect van twee toedieningswegen van vincristine op vincristine-geïnduceerde neuropathie bij kinderen behandeld voor kanker. Resultaat: Uit het onderzoek blijkt dat er geen significante verschillen te zien zijn tussen de twee manieren van toedienen. Dat geldt zowel voor de neuropathie als de gerapporteerde kwaliteit van leven, de medische kosten en de therapeutische effectiviteit. Wel waren er verschillen te zien bij kinderen die tegelijkertijd medicijnen (azolen) krijgen tegen schimmelinfecties: bij een één-uurs-infuus was de kans op neuropathie kleiner. De manier waarop kinderen vincristine verwerken, blijkt individueel sterk te verschillen. De onderzoekers hopen binnenkort beter te kunnen voorspellen welke dosis en welke toedieningsmethode het beste werkt bij welke type kind. (Copyright Mediator ZonMw)

OptiMED: Multidisciplinair medicatie nazicht in verzorgingshuizen voor de evaluatie van de geschiktheid van voorschrijven. Resultaat van het proefonderzoek : De OptiMED-procedure lijkt een daling van het medicatievolume en van het ongepast gebruik te vertonen zonder de veiligheid van de patiënt in het gedrang te brengen. Niettemin moeten er nog enkele verbeteringen worden aangebracht in de procedure voordat een studie op grotere schaal kan worden overwogen.

 

Lopende studies

Wij hebben een dynamisch dashboard opgezet voor de rekruteringsstatus van de, door het KCE Trials programma gefinancierde, studies in Belgische ziekenhuizen en in andere settings (huisartsenpraktijken, centra voor geestelijke gezondheidszorg, enz). Deze dashboards worden elke vrijdag geactualiseerd, op basis van de gegevens die in EDGE Belgium worden ingevoerd door de verschillende rekruteringssites.

De cijfers voor het KCE Trials programma eind december 2020:

deelnemende ziekenhuizen

deelnemende huisartsen

participerende patiënten

millioen € gemiddelde budget per studie

Studies in de analysefase

  • DOMINO: Dieet of medicatie bij prikkelbare darm syndroom.
  • PELICAN: Gelokaliseerde neuropathische pijn: een studie omtrent de topicale versus systemische behandeling van plaatselijke zenuwpijn.

 Studies waarvoor de rekrutering voltooid is

  • CareRA 2020: COBRA-Slim strategie met en zonder versnelde toegang tot TNF blockade voor de inductie van remissie bij patiënten met vroege reumatoïde artritis.
  • Big Bird: Effectiviteit van een gemengd zorgprogramma voor de afbouw van benzodiazepinegebruik voor slaapstoornissen in de eerstelijnszorg: een cluster-gerandomiseerd onderzoek

Studies in de rekruteringsfase

  • BeNeBio (BeNeFIT)*: Dosis reductie van de nieuwste generatie biologics (interleukine 17 en 23 remmers) voor psoriasis: een pragmatische, multicenter, gerandomiseerde, gecontroleerde non-inferioriteitsstudie.
  • PRECISE (BeNeFIT)*: Impact van hoge vs standaard enterale eiwitvoeding op functioneel herstel na opname op de Intensive Care: een drievoudig blind gerandomiseerd studie bij mechanisch geventileerde en kritisch zieke patiënten
  • BeNeDuctus*: Multicenter, gerandomiseerde ‘non-inferiority’ studie van een vroege behandeling versus een expectatief beleid bij een persisterende ductus arteriosus bij te vroeg geborenen.
  • ADVOR: Gerandomiseerde, dubbel geblindeerde, fase 4 klinische studie waaraan meerdere centra deelnemen en waarbij het diuretisch effect wordt onderzocht van Acetazolamide (Diamox ®) bij patiënten met gedecompenseerd hartfalen en vochtopstapeling.
  • AGNOHSTIC: Impact van het gebruik van HYALOBARRIER® GEL ENDO na operatieve hysteroscopie voor het verhogen van de kans op zwangerschap bij vrouwen met intra-uteriene pathologie met een kinderwens.
  • BLENDED: Blended Psychodynamische of Cognitief-Gedragsmatige therapie versus gesprekstherapie bij depressie: Een pragmatische, multicentrische gerandomiseerde non-inferioriteitsstudie.
  • BLING III*: Een fase 3 open-label gerandomiseerde en gecontroleerde studie waarbij een continue infusie met bèta-lactam antibiotica wordt vergeleken met een intermittente infusie bij kritiek zieke patiënten met sepsis.
  • RenoMet: Multicenter, gerandomiseerde, dubbelblinde klinische studie naar het beschermende effect van metformine op de nierfunctie bij niet-diabetische patiënten met beginnende tot matige nierinsufficiëntie.
  • ALLTogether1*: Evaluatie van verschillende therapeutische protocollen bij kinderen en jongvolwassenen met acute lymfoblastische leukemie (ALL)
  • BENEFICIAL: Multicentrische, gerandomiseerde, gecontroleerde klinische studie naar de impact van een precisiedosering computerprogramma van vancomycine bij kritisch zieke kinderen.
  • GonoScreen: Doeltreffendheid van screening naar SOAs bij MSM.
  • SAFEBOOSC III*: Pragmatische, open label, multinationaal gerandomiseerde fase 3 klinische trial, die een behandeling gebaseerd op nabij-infrarood spectroscopie monitoring vergelijkt met de klassieke behandeling bij prematuur geboren baby’s.
  • IODA: Haalbaarheid van het uitvoeren van een pragmatische gerandomiseerde studie die een onmiddellijke versus optioneel uitgestelde chirurgische ingreep voor de behandeling van een acuut letsel van de voorste kruisband vergelijkt.

Studies in de aanloopfase  

  • KIWI (BeNeFIT)* : Een gerandomiseerd placebogecontroleerd onderzoek naar luchtwegverwijders voor jonge kinderen die zich in de 1ste lijn presenteren met piepklachten.
  • DUET (BeNeFIT)*: Combinatietherapie met Azole-echinocandin voor invasieve aspergillose. Een gerandomiseerde pragmatische superioriteitsstudie.
  • RESET (BeNeFIT)*: Gerandomiseerde evaluatie van vroege chirurgische interventie versus een conservatief beleid in oudere patiënten (≥ 65 jaar) met een traumatisch acuut subduraal hematoom.
  • ARON: Impact van klinische begeleiding en point-of-care CRP bij kinderen op het voorschijven van antibiotica door de huisarts.
  • HYFOIL: Impact op de conceptie na een bijkomende spoeling van de eileiders met een contrastvloeistof op basis van olie: een gerandomiseerde, multicentrische studie bij vrouwen met minstens één open eileider bij wie een HyFoSy werd uitgevoerd.
  • Foot Drop: Een prospectieve, multicentrische, gerandomiseerde pilootstudie met parallelle groepen om conservatieve en chirurgische behandeling van dropvoet bij peroneale zenuwcompressie te vergelijken.
  • C-EASIE: Vroegtijdige toediening van vitamine C aan patiënten met sepsis of septische shock op de spoedafdeling: een multicentrische, dubbelblinde, gerandomiseerde, gecontroleerde studie.
  • SurLym: Vergelijking van reconstructieve chirurgie versus geen chirurgie, additioneel aan de standaard decongestieve lymfatische therapie ter behandeling van lymfoedeem: een pragmatische en multicentrische gerandomiseerde gecontroleerde studie.

* De studies die met een asterisk zijn aangeduid, worden binnen een internationale samenwerking uitgevoerd. In dit geval neemt een Belgisch ziekenhuis de coördinatie op zich voor de Belgische centra. Dit ziekenhuis is ook de contactpersoon met de sponsor op het internationale niveau. Vijf studies gebeuren in deze setting in het kader van het BeNeFIT project (zie hieronder).

BeNeFIT

Het KCE en zijn collega’s van het Nederlandse ZonMw financieren een aantal klinische studies binnen een gezamenlijk project met de naam BeNeFIT (Belgium-Netherlands Funding of International Trials). Er zijn immers vele zorgkwesties die relevant zijn voor beide landen. Door de ontwikkeling van gemeenschappelijke selectieprocessen, en de uitwisseling van goede procedures tussen onderzoekers kan de expertise van de twee teams worden versterkt, en kunnen er sneller resultaten worden verkregen. Het BeNeFIT-project omvat momenteel vijf studies die voortvloeien uit de eerste oproep die in 2018 is gelanceerd.

Een tweede oproep in 2020 leverde 41 voorstellen op, die momenteel worden beoordeeld.